More

20/06/2023 to 09/07/2023

Spomen dom „Crvena komuna”

Obala 111, Petrovac

+382 33 402 877

Tekst iz kataloga:

„U fokusu kontemplativno-umjetničkih interesovanja Ljiljane Kolundžić, već duži niz godina nalaze se idealizovani i visoko estetizovani ženski likovi. Ova galerija ultimativno ženstvenih likova, istovremeno prisutnih i bestjelesnih, introvertnih i hipnotički zagledanih u posmatrača, emituje vanvremensku, uzvišenu atmosferu. Uticaji i odjeci istorije umjetnosti i poezije, pasionirana autorkina ljubavi prema modi, a iznad svega duboko, empatičko razumijevanje ženske duše, neke su od premisa izloženih radova. Iako radovi pripadaju korpusu figurativnog slikarstva, pojam „figurativno“, u Liljinom slučaju, ne treba shvatiti kao puko saopštavanje vizuelnih svojstava lica, već kao predtekst ili početni impuls od koga autorka polazi, a koji u toku radnog procesa prerađuje, strukturalno ga prilagođavajući ličnom vizuelnom jeziku, kako bi registrovala sopstvene energetske procese i psihičke projekcije. Njeno slikarstvo nema zavodljivi i trendovski angažovano-ironijski kontekst, ne pogađa traumatične tačke, ne barata subverzivnim ili dramatičnim vokabularom. Umjesto toga, umjetnica stvara fantaziju koja je ispunjenje želje,korektiv stvarnosti koja estetski i etički ne zadovoljava. Koristeći subjektivni, nepretenciozni jezik i specifični, ekspresivni, rukopis, pronalazi svoje male, eskapističke prostore djelovanja, u kojima se kreće i istražuje, a ženski likovi postaju transfigurativni autoportreti umjetnice. Neuhvatljivim procesima preobražaja materijalnog u spiritualno, prevodi biće iz zone efemernog, tjelesnog, erotskog u sferu neprolaznog, čistog, transcedentnog. Neutažena čežnja za savršenim, oličena je u procesu gradnje: slika, crteža,  kolaža koji je sličan načinu na koji se dotjeruju žene. Bodler je pisao da način na koji se oblačimo ili ukrašavamo, treba shvatiti kao aktivnu prezentaciju našeg tjelesnog sopstva, prije nego li kao prerušavanje. Na izvjestan način, to je simptom težnje ka idealnom, koji se postiže uzvišenim deformisanjem prirode. Stilizovane, izdužene, vanvremenske, zagonetne ženske figure u dokolici, sanjarenju, slutnji, molitvi, melanholičnom raspoloženju, u stanju iščekivanja i čežnje, prikazane su u otmenim, samosvjesnim pozama. Tako će posmatrač, dok gleda radove, imati asocijacije na ikone, rano- renesansne i manirističke prizore, na Klimta, Modiljanija, Barilijevu, modne fotografije iz žurnala s početka XX vijeka, ali i na muzička sazvučja, romantičnu i ljubavnu poeziju. Senzualni kvaliteti likova prefinjeno su naglašeni ikonografskim detaljima, poput šešira i čipke. Iako se značenje koje detalj ima u umjetnosti, kako piše Dorfles, najčešće poistovjećuje sa dekorativnom pojedinošću, strukturisanom da otkrije i objavi ulogu čitavog djela, a ne sa ukupnošču, on u umjetnosti, izdvojen iz cjeline, zadobija takvu izražajnost, da čak otkriva skrivene snage koje, u izvornom djelu, nijesu bile izašle na vidjelo. Upravo takav potencijal, imaju ženski ikonografski detalji na Ljiljinim radovima. Interesantno je da se na pojedinim kompozicijama u lirskom, ženskom svijetu umjetnice, pojavljuju ljubavni parovi, odnosno, muškarac u nježnom zagrljaju sa ženom. Njegove polne karakteristike se ne uočavaju odmah, jer je slikan skoro kao ženski lik, sa maniristički izvijenim pokretima. Zapravo, radi se o simboličkoj projekciji idelnog muškarca koji posjeduje žensku osjetljivost i suptilnost, a sa druge strane, uliva osjećaj zaštićenosti i sigurnosti. Kada grli svoju dragu, ljubavna strast muškarca je utišana, a njegova usklađenost sa ženom postaje prizor spokojnog života i sreće u trenutku idiličnog zastoja u trajanju svijeta. Vrlo izduženi, netipični formati slika apostrofiraju ikoničnost, eleganciju i katedralnost, delikatno pozivajući na transfer iz zone materijalnog u spiritualno. Specifičnim slikarskim postupkom satkanim od niza zahvata slikarskog gesta, crteža, kolažiranja, izvedenim dovoljno brzo da se sačuva spontanost i izvjesna naivnost rukopisa, ali i dovoljno koncentrisano da ta spontanost ne naruši kulturu slikanja, Ljiljana čini sam akt slikanja transparentnim i uzbudljivim. Fon, odnosno površina papira / platna je mjesto autorkinog intuitivnog djelovanja, ali istovremeno i svjesnog usredsredjivanja kojim razrješava kompoziciju. Instiktivno, teži tzv. grčkom ritmu, koji nije nužno pravilan: smjenjivanju Posta i Gozbe, kao ciklusa umiranja i vaskrsavanja, koji se razrješavaju jedno u drugom. Transponovani ritmovi života u polje slike,  proizvode iznenađenje i u isti mah zadovoljstvo pri njihovom prepoznavanju. Fakturom nekada posnom, a nekada bujnom, koja je rezultat „neprestanog remećenja površine, površine koja se ishranjuje i crtački i materijalno”, autorka postiže stanje koje teži maksimumu elana, maksimumu zgusnutosti. Kao poseban segment na izložbi, minijature otkrivaju prvotni impuls i izraziti crtački nerv umjetnice. Malo je ljupko, lijepo, budi potrebu za pohranjivanjem i čuvanjem, poput dragocjenosti. Mali format daje mogućnost da se u jednoj suspregnutoj formi, koja ima svoje zakonitosti i specifičnosti, »kaže sve« kao u haiku poeziji ili da ona odražava savršenu cjelovitost, poput bonsai drveta. Ljiljine minijature, kao raskriljeni crtački dnevnik, vizuelni su zapisi njenih najintimnijaih osjećanja. U traganju za sopstvom, na slikama, kao spiritualnim ogledalima, umjetnica preobražava svoju ličnost u poetizovane introspektivne autoportrete. Fantazam o ženstvenosti, kao i vjera u sposobnost za bezuslovnu ljubav koja istovremeno uzdiže i izoluje, auratično isijavaju sa radova i zaposjedaju posmatrača, stvarajući iskru poezije.”

Ljiljana Karadžić, istoričarka umjetnosti